Nu dat we hebben geleerd wat blockchain techniek precies is, wordt het tijd om in de praktijk te duiken. Wat kunnen we precies met blockchain? Wat zijn blockchain toepassingen waar we, als samenleving, daadwerkelijk wat aan hebben?
In dit hoofdstuk geven we voorbeelden van blockchain toepassingen in de logistiek, in de financiële sector, in overheden, vastgoed en nog veel meer.
Vastgoed
De wereldwijde vastgoedsector is klaar voor een revolutie. Door blockchain te implementeren binnen de vastgoed industrie kunnen er nieuwe verdienmodellen ontstaan waarbij kopers en verkopers met elkaar in contact komen. Omdat gegevens op de chain onveranderbaar zijn, kan eigenaarschap van een woning veranderen zonder dat hierbij een dure advocaat, makelaar of notaris aan te pas hoeft te komen.
Een andere belangrijke toepassing van blockchain in deze sector is de mogelijkheid om delen van een vastgoed object te verkopen. Dit wordt ook wel “tokenisatie” genoemd: een vastgoedobject wordt opgedeeld in digitale tokens die elk een fractie van het eigendom vertegenwoordigen. Dit zal een hele nieuwe markt van investeerders kunnen trekken. Investeerders die niet genoeg middelen hebben om een heel huis te kopen, zullen de mogelijkheid krijgen om in een fractie van een woning of appartement te investeren.
In 2026 zijn er al meerdere platforms actief die vastgoed tokenisatie aanbieden. Zo kun je via blockchain platforms al investeren in commercieel vastgoed vanaf een paar honderd euro. De Europese MiCA wetgeving biedt hiervoor inmiddels een duidelijk regelgevend kader.
De ontwikkeling van blockchain toepassingen binnen de vastgoed branche kan er ook voor zorgen dat er een schifting plaats zal vinden van marktleiders. Voor de huidige marktleiders is het belangrijk om snel te schakelen en verdienmodellen aan te passen naar de nieuwe mogelijkheden. Doen ze dit niet, dan kunnen zij hun marktaandeel verliezen. Dit zagen we ook in de tijd dat internet in opkomst was. Bedrijven die te laat aan haakten, verloren hun positie in de markt of gingen failliet.
In Amerika zijn er al verschillende staten die vastgoed transacties via Smart Contracts als legaal beschouwen
Internet of Things
Ook voor het Internet of Things, kortweg IoT, zijn er interessante blockchain toepassingen te bedenken. Met het Internet van Dingen wordt gedoeld op het feit dat steeds meer alledaagse apparaten verbonden zijn met het internet. Van telefoons tot televisies maar ook je koelkast of verlichting.
De totale markt voor IoT applicaties is gigantisch. Naar schatting zijn er inmiddels meer dan 15 miljard apparaten wereldwijd verbonden met het internet, en dit aantal groeit elk jaar. Een nieuwe samenleving waarbij er een heel netwerk aan slimme apparaten ontstaat wat constant met elkaar en met ons in verbinding is, is dichterbij dan we kunnen vermoeden. Het is echter zeer belangrijk dat dit proces snel werkt en dat alle gegevens beveiligd worden. Dit proces zet de deur open voor nieuwe blockchain toepassingen.
Een praktisch voorbeeld: slimme energienetwerken. Huishoudens met zonnepanelen kunnen overtollige energie direct verkopen aan buren via een blockchain netwerk, zonder tussenkomst van een energieleverancier. De transacties worden automatisch afgehandeld via smart contracts.
Toekomstige IoT netwerken zullen voordeel halen uit het feit dat data op de blockchain wordt opgeslagen op een groot netwerk aan computers en nodes
Bekijk alle toepassingen voor het IoT
Financieel
De meest voor de hand liggende blockchain toepassing is het doen van betalingen. Dit was ook de eerste toepassing in de vorm van de Bitcoin. Bijna elke grote bank, in Nederland en andere delen van de wereld, is bezig met blockchain toepassingen en cryptocurrency. Grote financiële instellingen zoals BlackRock, Fidelity en JPMorgan investeren inmiddels miljarden in blockchain technologie en crypto gerelateerde producten.
Een publiek grootboek kan de oplossing zijn voor internationale betalingen. Momenteel duurt het in sommige gevallen tot wel 3 werkdagen voordat internationale bankbetalingen worden verwerkt. Als informatie en saldo’s opgeslagen zijn in de blockchain is er geen overkoepelende bank nodig die transacties moet goedkeuren. Hierdoor kunnen transacties praktisch gezien direct worden verwerkt, tegen veel lagere kosten.
XRP (Ripple) is hier een goed voorbeeld van. Deze cryptocurrency is specifiek ontworpen om internationale bankbetalingen sneller en goedkoper te maken. Daarnaast worden stablecoins zoals USDC en EURC steeds vaker gebruikt voor internationale betalingen, omdat deze een stabiele waarde behouden.
In veel Derde Wereldlanden heeft de bevolking geen toegang tot een eigen (bank)rekening. Cryptocurrency kan deze mensen de mogelijkheid bieden om een financiële rekening te openen en deel te nemen aan de lokale en internationale handel en economie
DeFi (Decentralized Finance)
Een van de grootste blockchain toepassingen van de afgelopen jaren is DeFi, oftewel gedecentraliseerde financiële diensten. DeFi maakt het mogelijk om financiële producten zoals leningen, sparen en handelen te gebruiken zonder tussenkomst van een bank.
Hoe werkt dit? Via smart contracts op blockchains zoals Ethereum kun je jouw crypto uitlenen aan anderen en hier rente over ontvangen. Of je kunt crypto lenen door onderpand in te leggen. Dit alles zonder dat er een bank aan te pas komt die je kredietwaardigheid beoordeelt.
Populaire DeFi toepassingen zijn onder andere gedecentraliseerde exchanges (DEX’s) waar je crypto kunt ruilen, lending platforms waar je rente verdient, en yield farming waar je beloningen ontvangt voor het beschikbaar stellen van liquiditeit.
Let op: DeFi brengt extra risico’s met zich mee. Smart contracts kunnen fouten bevatten, en er is minder bescherming dan bij een gereguleerde exchange. Voor beginners is het verstandiger om te starten bij een MiCA gelicenseerde exchange zoals Bitvavo, waar je ook passief kunt verdienen via staking van 70+ coins.
DeFi applicaties hebben inmiddels tientallen miljarden aan waarde vergrendeld in smart contracts, en zijn daarmee een van de snelst groeiende sectoren binnen blockchain
Zorg
Als we kijken naar de wereldwijde zorgindustrie kunnen bijna alle processen efficienter en veiliger geregel worden dankzij het toepassen van blockchain. Samen met banken zijn medische organisaties het meest bezig met het ontwikkelen van een vernieuwd zorgsysteem. Verschillende grote partijen investeren miljoenen euro’s in nieuwe blockchain toepassingen die de zorg kunnen verbeteren.
De verbeteringen liggen vooral in het delen en verwerken van medische gegevens. Momenteel gebeurt dit aan de hand van verschillende databases. Bijna elke instantie heeft een eigen omgeving waar data wordt opgeslagen. Zo heeft elke verzekeraar zijn eigen datacenter, maar elk ziekenhuis of medische praktijk ook. Dit betekent dat het delen van informatie met elkaar omslachtig is. Er zijn mensen voor nodig en het kost veel geld om elk systeem te onderhouden en te beveiligen. Er wordt nu gekeken naar de mogelijkheden om al deze verschillende datacenters met elkaar te bundelen op één blockchain. Dit levert veel voordelen op. Zo zal bijvoorbeeld een verzekeraar direct kunnen zien wanneer een klant een operatie heeft gehad en direct de kosten vergoeden van de verzekerde.
Daarnaast wordt blockchain ingezet om de herkomst van medicijnen te traceren. Nepgeneesmiddelen zijn wereldwijd een groot probleem. Door het hele traject van productie tot levering vast te leggen op de blockchain kunnen patiënten en apothekers verifiëren of een medicijn echt is.
Door alle medische informatie van instanties te bundelen op een gezamenlijke blockchain kunnen instanties makkelijker toegang krijgen tot de benodigde gegevens. Dit leidt tot een efficiënter, goedkoper en beter zorgsysteem
Overheid
In de meeste landen ter wereld is er sprake van een democratie. Hier mag de bevolking stemmen over referenda en welke partij(en) het land gaan besturen. In bijna alle landen gebeurd dit stemmen nog steeds met pen en papier. Ingebrachte stemmen worden vervolgens met de hand nageteld door vrijwilligers waarvan moet worden uitgegaan dat zij objectief zijn. Oftewel, een enorm fraudegevoelig proces.
In het artikel over blockchain technologie hebben we geleerd dat informatie op de chain niet achteraf kan worden aangepast. Een mogelijke blockchain toepassing zou dan ook zijn om binnenkomende stemmen direct vast te leggen op de chain. Hierdoor kan er niet gesjoemeld worden met het aantal stemmen en ligt het tellen van stemmen niet meer in handen van een centrale (corrupte) organisatie zoals in sommige landen het geval is.
Naast stemmen wordt blockchain ook onderzocht voor kadasterregistraties, belastingadministratie en het uitgeven van officiële documenten. Meerdere landen, waaronder Georgië en Zweden, experimenteren al met het vastleggen van eigendomsrechten op de blockchain.
Meerdere landen en steden wereldwijd onderzoeken hoe blockchain hun bestuurlijke processen kan verbeteren en transparanter kan maken
Logistiek
Ook de logistiek kan veel profijt hebben van deze technische revolutie. Vooral in het geval van internationale verzendingen en productieprocessen. In het geval van internationale verzendingen kan er veel mis gaan. Goederen kunnen beschadigd raken of zelfs helemaal kwijt raken. Wanneer alle informatie binnen het verzendingsproces wordt opgeslagen op de blockchain, kan direct worden nagegaan waar het mis is gegaan en welke partij daarvoor verantwoordelijk is.
Ook in het geval van voedselveiligheid levert dit voordelen op. Een grote keten als McDonalds krijgt voedingsproducten aangeleverd van zeer veel verschillende leveranciers. Als alle data op de blockchain wordt vastgelegd wordt het direct inzichtelijk wanneer producten zijn blootgesteld aan temperaturen die hoger zijn dan is toegestaan, zonder dat de leverancier die informatie kan verbergen of manipuleren. Walmart gebruikt blockchain al actief om de herkomst van voedselproducten te traceren. Wat voorheen dagen kostte om na te gaan, kan nu binnen seconden worden achterhaald. Een cryptocurrency dat specifiek inspeelt op de logistieke sector is Vechain.
Luxemerken die veel last hebben van goedkope namaakproducten, zoals Louis Vuitton, zullen ook gebruik kunnen maken van blockchain door het gehele productieproces te monitoren en op te slaan op een chip. Klanten kunnen de echtheid van het product nakijken door de chip uit te lezen en te zien waar de tas zich heeft bevonden en is geproduceerd
Digitale identiteit
Een steeds belangrijker wordende blockchain toepassing is digitale identiteit. In de huidige wereld worden onze persoonsgegevens opgeslagen bij tientallen bedrijven en organisaties. Elk platform heeft een eigen database met jouw gegevens, waardoor je afhankelijk bent van deze partijen voor de beveiliging van je data.
Met blockchain kun je een “Self-Sovereign Identity” (SSI) aanmaken: een digitale identiteit die jij zelf beheert. Je bepaalt zelf welke gegevens je deelt en met wie. Denk bijvoorbeeld aan het bewijzen van je leeftijd zonder je geboortedatum te onthullen, of het delen van je diploma zonder dat een werkgever toegang krijgt tot al je studiegegevens.
De Europese Unie werkt aan de European Digital Identity Wallet, waarbij blockchain technologie een rol kan spelen in het veilig en privacyvriendelijk beheren van je digitale identiteit. Dit kan op termijn het hele proces van identificatie, van het openen van een bankrekening tot het huren van een woning, een stuk eenvoudiger en veiliger maken.